HASTANE VE SAĞLIK KURULUŞLARINDA TMGD HİZMETİ

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik ve ADR (Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) hükümleri kapsamında yer alan sektörler arasında sağlık sektörü de yer almaktadır.

Sağlık Kuruluşları ADR Kapsamında mıdır?

Hastaneler, diyaliz merkezleri, tıp merkezleri, poliklinikler ve benzeri sağlık kuruluşlarında tehlikeli madde sınıfına giren çok sayıda kimyasal ve biyolojik madde kullanılmakta, üretilmekte veya geçici olarak depolanmaktadır. Bu nedenle bu kuruluşlar, ADR ve ilgili ulusal mevzuat hükümlerine tabidir.

ADR Sınıf 6.2 – Bulaşıcı Maddeler

Sağlık sektöründe en kritik tehlikeli madde grubu, ADR Sınıf 6.2 – Bulaşıcı Maddelerdir. Bu kapsamda en sık karşılaşılan UN numaraları şunlardır:

UN 2814 – İnsanlarda hastalığa neden olan bulaşıcı maddeler
UN 2900 – Hayvanlarda hastalığa neden olan bulaşıcı maddeler
UN 3291 – Klinik atıklar / Tıbbi atıklar
UN 3373 – Biyolojik madde, Kategori B

ADR’ye göre bulaşıcı maddeler;
patojen içerdiği bilinen veya içermesi muhtemel maddeler olarak tanımlanır. Bu tanım kapsamında;

Laboratuvar numuneleri
Kan ve kan ürünleri
Mikrobiyolojik kültürler
Tıbbi ve klinik atıklar

bulaşıcı madde olarak değerlendirilir ve özel taşıma, ambalajlama ve bildirim kurallarına tabidir.

Sağlık Sektöründe Bulunan Diğer Tehlikeli Maddeler

Sağlık kuruluşlarında yalnızca bulaşıcı maddeler değil, farklı ADR sınıflarına giren pek çok tehlikeli madde de bulunmaktadır. Bunlara örnek olarak:

Kimyasallar

Etil alkol (etanol)
Laboratuvar reaktifleri ve çözücüler
Dezenfektanlar ve sterilizasyon kimyasalları

Tıbbi Gazlar ve Basınçlı Kaplar

Oksijen (O₂)
Karbondioksit (CO₂)
Azotprotoksit (N₂O)
Nitrojen (N₂)
Helyum (He)
Argon
Saf asetilen
Sıvı azot
Etilen oksit

Radyoaktif Maddeler

Teşhis ve tedavi amaçlı kullanılan radyoaktif izotoplar (ADR Sınıf 7)

Bu maddelerin tamamı; depolama, yükleme, taşıma, boşaltma ve atık yönetimi süreçlerinde ADR kurallarına uygun şekilde yönetilmelidir.

TMFB ve TMGD Hizmeti Alma Zorunluluğu Bulunan Sağlık Kuruluşları

Aşağıda belirtilen sağlık kuruluşlarının, faaliyetleri kapsamında Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) sahibi olması ve yetkilendirilmiş bir TMGD veya TMGD Kuruluşundan hizmet alması gerekmektedir:

Üniversite Hastaneleri
Üniversite Hastanelerine Bağlı Müstakil Klinikler
Genel Maksatlı Hastaneler
Doğum Hastaneleri
Tıp Merkezleri
Müstakil Diyaliz Merkezleri
Tıbbi ve Biyomedikal Laboratuvarlar
Biyoteknoloji Laboratuvarları ve Enstitüleri
Mikrobiyoloji Laboratuvarları
Tıbbi Araştırma Merkezleri
Müstakil Kan Bankaları ve Transfüzyon Merkezleri
Veteriner Hastaneleri
Hayvanlar Üzerinde Araştırma ve Deney Yapan Kuruluşlar
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüleri

Sağlık sektöründe tehlikeli maddelerin varlığı; sadece hasta ve çalışan güvenliği açısından değil, çevre ve toplum sağlığı açısından da büyük önem taşımaktadır.
ADR’ye uyumlu bir sistem kurulması, doğru TMFB kaydı yapılması ve etkin bir Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı hizmeti alınması;
- Olası kazaların önlenmesini,
- Denetimlerde idari yaptırımların önüne geçilmesini,
- Güvenli ve sürdürülebilir sağlık hizmeti sunulmasını sağlar.